 استراتژی نظامی عراق:
درکی که عراقیها از وضعیت سیاسی، نظامی و اجتماعی ایران داشتند، سبب شد تا استراتژی عراق با هدف کسب پیروزی سریع بر پایهی «جنگ محدود و برق آسا» طرحریزی شود.
استراتژی عملیاتی عراق:
جبههی جنوبی:
ارتش عراق تلاش اصلی خود را در منطقهی جنوب متمرکز کرده و مأموریت اجرای آن را به سپاه سوم داده بود.
جبههی میانی:
سپاه دوم عراق در جبههی میانی فرماندهی میکرد. هدفهای عراق در این جبهه به منظور تأمین بغداد از طریق تعمیق مرزهای شرقی طرحریزی شده بود.
جبههی شمالی:
در جبههی شمالی، سپاه یکم با لشکر 7 و 11 مأموریت داشت ضمن حفاظت از منطقه، نیروهای ضد انقلاب را به منظور تجزیهی کردستان و بخشی از آذربایجانغربی پشتیبانی کند.
هجوم هوایی عراق:
هجوم سراسری ارتش عراق روز 31/6/1359 در ساعت 14:00 با حملهی هوایی به 19 شهر ایران آغاز شد و همزمان، شهرهای مرزی زیر آماج حملات توپخانهی عراق قرار گرفت.
هجوم سراسری:
در روز 31/6/1359، در پی حملات گستردهی هواپیماهای جنگی و پشتیبانی آتش توپخانه، نیروی زمینی ارتش عراق در سه جبهه و در هر جبهه با یک سپاه هجوم خود را به خاک جمهوری اسلامی ایران آغاز کرد.
جبههی جنوبی:
سپاه سوم ارتش عراق در جبههی جنوبی هجوم خود را از چند محور آغاز کرد. لشکر 10 زرهی طی شش روز 80 کیلومتر پیشروی کرد و در محور شرهانیـجسرنادری نیروهایش را به سرعت در غرب رودخانهی کرخه مستقر کرد. لشکر 1 مکانیزهی عراق نیز در محور فکهـ شوش پیشروی کرد. لشکر9 زرهی عراق در دو محور تنگهی چزابهـ سوسنگرد ـ اهواز و طلائیه ـ جفیر ـ اهواز، با تصرّّف شهرهای بستان و سوسنگرد و ارتفاعات الله اکبر به سمت اهواز پیشروی کرد. لشکر 5 مکانیزهی عراق در محور کوشک ـ پادگانحمید ـ اهواز، بعد از تصرّّف پادگان حمید و قطع جادهی خرمشهرـ اهواز در 15 کیلومتری جنوبغربی اهواز استقرار یافت. در محور خرمشهرـ آبادان پس از 19 روز تلاش ناموفق تیپ 33 نیروی مخصوص و یک تیپ از لشکر 5 مکانیزه، سرانجام با عبور لشکر 3 زرهی از رودخانهی کارون و قطع جادهی آبادانـ اهواز و آبادانـ ماهشهر، آبادان محاصره شد و محاصرهی خرمشهر کامل گردید. در این وضعیت با ملحق شدن نیروهای لشکر 11 پیادهی ارتش عراق به نیروهای درگیر در خرمشهر، در روز 3/8/1359 عراقیها پس از 34 روز درگیری بیوقفه، خرمشهر را اشغال کردند.
جبههی میانی:
لشکر 6 زرهی در جبههی میانی هجوم خود را در محور قصرشیرینـ سرپل ذهاب، از سه جهت آغاز کرد. لشکر 8 پیادهی عراق به محور دشتذهاب حمله کرد تا هدف لشکر 6 را تکمیل نماید. با مسدود ساختن جادهی سرپل ذهابـ قصرشیرین، و تکمیل محاصره، پس از 5 روز قصرشیرین به اشغال درآمد. لشکر 12 زرهی عراق در محور مندلیـ سومار با عبور از تنگهی میانتنگ به شهر سومار و از محور مندلیـ نفتشهر با عبور از تنگهی شمال نفتشهر به این شهر حمله کرد. در این حمله سومار اشغال شد و نفتشهر نیز پس از 48 ساعت تصرّّف گردید. لشکر 2 پیادهی عراق در محور مهران، برای تصرّّف شهر مهران از سه محور فرعی تک خود را آغاز کرد.
جبههی شمالی:
سپاه یکم، احتیاط ارتش عراق به شمار میرفت و در جبههی شمالی به دلیل حضورضدانقلاب و تسلّط آنان در نقاط مرزی عملاً تحرّک عمدهای نداشت. از سپاه یکم تنها لشکر 7 پیاده با هجوم خود، ارتفاعات مرزی مریوان و شهر نوسود را به تصرّّف درآورد.
از مقاومت تا آزادسازی سرزمینهای جنوبی:
نظر به اهمیّت جبههی جنوبی مهمترین هدف عراق از جنگ، تصرّّف این منطقه بود. عراق با ارزیابی توان نیروهای مسلح ایران، حمله به هدفهای خود را با اتخاذ استراتژی جنگ پرشدت و سریع، در روز 31/6/1359 آغاز نمود. در این حال استعداد نیروهای خودی به یک لشکر هم نمیرسید و اندک بودن توان رزم و تجهیزات، نتوانست نقش بازدارندگی در هجوم اولیه را ایفا نماید. اما نیروهای مردمی با دارا بودن روحیهی انقلابی؛ اجازه ندادند یگانهای نظامی دشمن به نقاط مهم کلیدی دست یابند.
استراتژی آزادسازی مناطق اشغالی به وسیلهی دو سازمان به طور مستقل دنبال میشد. یک حرکت آشکار و به فرماندهی رئیسجمهور وقت و با اتکا به سازمان ارتش و یک حرکت غیرآشکار و خفیف، بدون رهبری معلوم، توسط نیروهای مردمی و سپاه. هنگامی که جریان اول نتوانست به تعهدات و توقعات عمومی پاسخ دهد، به طور طبیعی از میدان عمل خارج شد. جریان دوم، آرام آرام هویت خویش را اثبات کرد و به مرور ابزار و سازمان جریان اول را نیز تحتپوشش قرار داد و نیروهای انقلابی به این صورت، ابتکارعمل و فرماندهی صحنه را به دست گرفتند. بدین ترتیب مقدمات اجرای استراتژی آزادسازی مناطق اشغالی با دکترین جدید فراهم شد و در چهار عملیات گسترده به نامهای ثامنالائمه(ع)، طریقالقدس، فتحالمبین و بیتالمقدس با موفقیت هماهنگ در سطح فرماندهی و سازمان رزم بین ارتش و سپاه انجام شد. با این زمینهسازی عملیات زنجیرهای طراحی شد، ابتدا عملیات طریقالقدس با هدف آزادسازی بستان طرحریزی و اجرا شد. عملیات فتحالمبین با هدف انهدام نیروهای دشمن و کاهش خطوط پدافندی خودی، طرحریزی و اجرا شد. این عملیات که در آستانهی فرارسیدن سال جدید و ایّام نوروز انجام گرفت، از لحاظ شمار نیروهای شرکتکننده در آن «جنگ فراگیر مردمی» نامیده شد. بلافاصله بعد از عملیات فتحالمبین، منطقهی عمومی غرب کارون به عنوان آخرین منطقهی اشغالی جبههی جنوبی برای عملیات انتخاب و طرحریزی شد. دشمن اطمینان زیادی داشت آزادسازی این منطقه به عنوان آخرین منطقهی اشغالی در جنوب، هدف عملیات بعدی جمهوری اسلامی است؛ ضمن آن که شکست عراق در خرمشهر، تصور احتمال سقوط بصره را هم در پی داشت. لذا طرحریزی و اجرای موفقیتآمیز عملیات بیتالمقدس بزرگترین پیروزی سیاسیـ نظامی جمهوری اسلامی ایران در جنگ تلقی شد.
تعقیب متجاوز در جبههی جنوبی:
هرچند تا پایان دورهی آزادسازی اکثر مناطق تحت اشغال آزاد شده بود، لیکن ارتفاعات مهم مرزی از حمرین تا چزابه و مناطق مرزی طلائیه، کوشک و شلمچه همچنان در اشغال ارتش عراق بود و شهرهای آبادان و خرمشهر زیر دید و تیر دشمن قرار داشتند. در چنین وضعیتی جمهوری اسلامی ایران استراتژی «تعقیب متجاوز» را اتخاذ کرد.
برای دستیابی به این هدف، سه محور شناخته شده بود: محور شرقی(شلمچه و زید)، محور شمالی(جادهی العماره ـ بصره) و محور جنوبی(شبه جزیرهی فاو). اولین تلاش خودی از نزدیکترین محور (محور شرقی) با نام عملیات رمضان طراحی و اجرا گردید. پس از آن با اجرای عملیات محرم درمنطقهی عمومی دهلرانـ موسیان و تصرّّف ارتفاعات مرزی، وضعیت به طور نسبی بهبود یافت. در ادامهی تلاشهای خودی، عملیات والفجر مقدماتی به ابتکار سپاه و عملیات والفجر1 به ابتکار ارتش انجام شد. با نظر سپاه پاسداران، منطقهی هورالهویزه به عنوان منطقهای بکر برای محاصرهی بصره از محور شمالی انتخاب شد و عملیات خیبر در این منطقه به اجرا درآمد که تا آن زمان (1362) ابتکار عملی بینظیر در جنگ به شمار میرفت. در سال 1363 عملیات بدر به منظور توسعه و تکمیل هدفهای عملیات خیبر به اجرا درآمد. در پوشش این عملیاتهای محدود، زمینهی اجرای عملیاتی گسترده در منطقهی فاو فراهم شد طوری که در بهمن ماه 1364 رزمندگان با عبور از رودخانهی خروشان و عریض اروند و اجرای عملیات والفجر8 شگفتی بزرگی آفریدند و علاوه بر تصرّّف شهر فاو و منطقهی بزرگی از سرزمین عراق، تنها راه آبی عراق به خلیجفارس، خورعبدالله، را بستند. در دی 1365 عملیات کربلای4 با هدف عبور از اروند و پیشروی به سوی ابوالخصیب به اجرا درآمد که با موفقیت توأم نبود. اندکی بعد ( 19/10/1365) رزمندگان اسلام با اجرای عملیات کربلای5، انبوه استحکامات و موانع نفوذناپذیر ارتش عراق را در شرق بصره درهم شکستند. در ماههای پایانی جنگ، در خرداد 1367، عملیات بیت المقدس7 در منطقهی شلمچه اجرا شد.
دفاع ساکن تا پایان جنگ:
پس از آزادی خرمشهر، در جبههی میانی عملیاتهای متعددی با اهداف: پشتیبانی جبههی جنوبی، تأمین شهرهای مرزی، آزادسازی مناطق اشغالی، فریب دشمن و کسب برتری تاکتیکی در منطقه، طراحی و اجرا شد.
هجوم مجدد عراق:
رژیم عراق به دلیل برتری نظامی که از اوایل سال 1367، با تصرّّف بخشهایی از خاک عراق که در اختیار قوای ایران بود کسب کرد، خودداری ایران از پذیرش قطعنامهی 598 را به سود خود ارزیابی میکرد. اما با پذیرش قطعنامهی 598 در روز 27/4/1367 به وسیلهی جمهوری اسلامی ایران، دچار سردرگمی شد. تنها سه روز پس از این که ایران قطعنامهی 598 را پذیرفت، ارتش عراق در روز 31/4/1367 تهاجم گستردهای را در سه جبههی جنوبی، میانی و شمالی آغاز کرد. هدف عراق از این اقدام، وارد کردن ضربهی سنگین نظامی به ایران، اشغال زمین و به اسارت گرفتن شمار بیشتری از نظامیان ایرانی بود. هجوم عراق که در ابتدا با موفقیتهایی همراه بود، پس از سه روز نتایج معکوس داد طوری که در سوم مرداد 1367، رژیم عراق اعلام عقبنشینی کرد.
آتشبس:
پس از شکست آخرین تهاجم سراسری ارتش عراق که در پایان تیر ماه1367 آغاز شد، و نیز شکست هجوم نیروهای سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در محور کرمانشاه، عراق سرانجام در 15/5/1367 به پذیرش آتشبس تنداد. در پی آن دبیر کل سازمان ملل در جلسهی شورای امنیت که در تاریخ 17/5/1367 با حضور نمایندگان ایران و عراق تشکیل شده بود، ساعت 3 بامداد روز 29 مرداد 1367 را زمان رسمی آتشبس اعلام کرد.
بخش مسابقه:
1) مأموریت ادارهی جنگ در جبههی جنوبی بر عهدهی کدام سپاه ارتش عراق بود؟
الف)سپاه یکم ب)سپاه دوم ج)سپاه سوم د)سپاه چهارم
2) هجوم سراسری ارتش عراق در چه روزی آغاز شد؟
الف)31/6/59 ب)30/6/59 ج)29/6/59 د)1/7/59
3) خرمشهر در چه تاریخی به تصرّف عراقیها درآمد؟
الف)1/8/59 ب)2/8/59 ج)3/8/59 د)4/8/59
4) شهر سومار توسط کدام لشکر عراق به تصرّف درآمد؟
الف)لشکر12 زرهی ب)لشکر9 زرهی ج)لشکر1 مکانیزه
د)لشکر8 پیاده
5) کدام عملیات به عنوان «جنگ فراگیر مردمی» نامیده شد؟
الف)ثامنالائمه(ع) ب)طریقالقدس ج)فتحالمبین د)بیتالمقدس
6) اجرای موفقیتآمیز کدام عملیات به عنوان بزرگترین پیروزی
سیاسیـ نظامی جمهوری اسلامی ایران تلقی شد؟
الف)ثامنالائمه(ع) ب)طریقالقدس ج)فتحالمبین د)بیتالمقدس
7) عملیات والفجر مقدماتی و عملیات والفجر1 به ترتیب به ابتکار کدام سازمانها انجام گرفتند؟
الف)سپاهـ ارتش ب)ارتشـ سپاه ج)سپاهـ سپاه د)ارتشـ ارتش
8) کدام عملیات به تصرّف شهر فاو انجامید؟
الف)کربلای4 ب)بیتالمقدس7 ج)والفجر 8 د)والفجر مقدماتی
9) هجوم مجدد عراق در چه تاریخی انجام گرفت؟
الف)28/4/67 ب)29/4/67 ج)30/4/67 د)31/4/67
10) طبق اعلام دبیرکل سازمان ملل، زمان رسمی آتشبس کدام تاریخ بود؟
الف)29مرداد1367 ب)17مرداد1367 ج)15مرداد1367 د)16مرداد1367
توضیحات شرکت در مسابقه:
مخاطب فهیم و ارجمند
سؤالات این مسابقه از متن موجود طراحی شده است.
جهت پاسخگویی میتوانید از مطالعهی آن بهرهمند شوید.
مکان تحویل پاسخنامه:
به صورت نظر جوابهای خود را به ترتیب از سوال ۱ تا ۱۰ همراه با مشخصات کامل خود به صورت فرم مشخصات زیر بنویسید
مهلت تحویل پاسخنامه:
دوشنبه 6/7/88
زمان و نحوهی اعلام نتایج:
با برندگان تماس تلفنی گرفته خواهد شد.
به 20 نفر از برندگان به قید قرعه هدایای نفیسی اهدا خواهد شد.
شرکت در مسابقه فقط با ارائهی مشخصات کامل امکانپذیر میباشد.
* توضیح:
نحوه ارسال پاسخنامه از طریق پیام سایبری (اینترنتی):
نمونه پیام زیر را تکمیل نموده و به صورت یک نظر (پیام) در قسمت comment مطلب ارسال نمایید.
۱. *
2. *
3. *
4. *
5. *
6. *
7. *
8. *
9. *
10. *
نام:علی نام خانوادگی: علی پور رشته تحصیلی: مدیریت سال ورودی: ۸۷
شماره تماس: ۰۹۱۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰
|
نویسندگان